Cultuur vaststellen en veranderen

Cultuur begint bij aandacht
De cultuur van een organisatie vraagt om aandacht en sturing. Voor je het weet gaat een cultuur een eigen leven leiden met alle gevolgen van dien. Cultuur heeft continu de aandacht nodig van het management.

Dus niet alleen in tijden van crisis, fusies of overnames.

 

Kenmerken van een sterke cultuur
Bedrijfscultuur is de gemeenschappelijke verstandhouding van alle belanghebbenden bij een organisatie (Sanders en Neuijen). Deze gemeenschappelijke verstandhouding heeft betrekking op hoe het dagelijks in de onderneming toegaat. Uitingsvormen van cultuur zijn symbolen, helden en gebruiken. Deze uitingsvormen verwijzen naar diepgewortelde patronen van waarden en grondbeginselen, die het hart van de cultuur vormen. Wanneer kan van een bedrijf gezegd worden dat het een sterke cultuur heeft?

Er is sprake van een sterke cultuur wanneer ‘de gemeenschappelijke verstandhouding’ geldt voor (bijna) iedere medewerker en wanneer deze zelfde verstandhouding op min of meer dezelfde manier tot uiting komt. Homogeniteit is het sleutelwoord.

 

Bedrijfscultuur: diagnose en beïnvloeding
Dit is de titel van misschien wel het meest praktische boek als het gaat om bedrijfscultuur. De aanpak van MVCM is grotendeels gebaseerd op dit boek van Sanders en Neuijen. Om tot een sterke cultuur te komen is het van belang om helder te hebben wat de actuele cultuur is. MVCM gebruikt hiervoor kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Het kwalitatieve deel bestaat uit diepte-interviews met 6 tot 12 medewerkers van verschillende afdelingen. Het exacte aantal hangt af van de omvang van het bedrijf. De uitkomsten van deze gesprekken dienen als basis en ter inspiratie voor het samenstellen van de vragenlijst voor het kwantitatieve onderzoek.

 

In het kwantitatieve onderzoek komen zes dimensies aan de orde:

1. Manier van werken (procesgericht versus resultaatgericht).
2. Stijl van leidinggeven (werkgericht versus mensgericht).
3. Binding met het werk (organisatiegebonden versus professiegebonden).
4. Communicatie (open versus gesloten).
5. Interne organisatie (strak versus los).
6. Relatie met klanten (normbepaald versus flexibel/pragmatisch).

 

Het gaat hier om gedragspraktijken die mensen op hun werk waarnemen. Afhankelijk van de uitkomsten van het kwalitatieve onderzoek, vragen wij medewerkers om op deze zes dimensies 36 tot 48 vragen te beantwoorden. Voor het kwantitatieve onderzoek heeft MVCM met Motivaction International een online format ontwikkeld.

 

Vaststelling van de gewenste cultuur
De onderzoeksresultaten laten zien waar een organisatie staat. Op basis hiervan wordt de gewenste bedrijfscultuur geformuleerd. Dit gebeurt tijdens een workshop met het ‘cultuurteam’. In dit team is elk niveau en elke afdeling van het bedrijf vertegenwoordigd. Het team bestaat uit maximaal 12 personen.

Het is van belang dat de gewenste bedrijfscultuur zijn wortels heeft in de kernstrategie of missie en dat het een profiel is dat inspireert. Tegelijkertijd moet deze zodanig realistisch geformuleerd zijn, dat zij aansluit op de vertrouwde wijze van denken en doen.

 

Ontwikkeling veranderingsprogramma

Hoe gaan we de gewenste bedrijfscultuur realiseren? In deze fase geven we een antwoord op die vraag. Het programma en de aanpak worden opnieuw met het ‘cultuurteam’ tijdens een workshop tot stand gebracht. In sommige gevallen kiest MVCM ervoor om het ‘cultuurteam’ uit te breiden met externe creatieven, die voor versnelling en nieuwe inzichten kunnen zorgen.